Ook het huidige kabinet wil immigratie beperken. In hoeverre dit realistisch en haalbaar is, zal nog blijken. Maar hoe dan ook, hebben gemeenten te maken met degenen die al in Nederland zijn: vluchtelingen, asielzoekers, gezinsmigranten, arbeidsmigranten en ongedocumenteerden. De uitgangspunten voor lokaal integratiebeleid die ik jaren geleden samen met SGBO-collega’s heb beschreven in de Lokale integratieagenda1 en Kernbeleid integratie2, blijken grotendeels nog steeds relevant.
Voor succesvolle integratie van mensen met een migratieachtergrond zijn onderwijs en werk essentieel. Eerste generatie migranten moeten vaak een stap terug doen ten opzichte van hun arbeidsmarktpositie in het land van herkomst, omdat ze de taal nog niet voldoende beheersen, niet aan de eisen van werkgevers voldoen qua diploma’s of werkervaring en geen relevant netwerk hebben.3 De inburgering is een eerste stap om die achterstanden te overbruggen.
De kinderen en kleinkinderen van migranten (de tweede en derde generatie) laten vervolgens een duidelijke stijging zien, qua onderwijsniveau en positie op de arbeidsmarkt4 , hoewel ook zij relatief vaak te maken krijgen met armoede en (stage)discriminatie. Die tweede migratie-generatie kan er ook baat bij hebben als hun ouders na de inburgering verder leren en een (beroeps)opleiding volgen. Zodat zij minder risico lopen om in armoede op te groeien en betere ouderlijke ondersteuning krijgen bij hun eigen opleiding.5 Vrijwillige mentoren zijn daarbij een effectieve vorm van aanvullende ondersteuning.6
Ook voor mensen die al langer geleden naar Nederland zijn gekomen, bijvoorbeeld als gezinsmigrant, is het niet makkelijk om een stabiele positie op de arbeidsmarkt te verwerven.7 Vaak is extra ondersteuning nodig om een startkwalificatie of hoger diploma te behalen, zo zag ik bij de evaluatie van de Vrouwenacademie in Den Haag.8 Bijvoorbeeld bij het verbeteren van de taalvaardigheid, digitale- en werknemersvaardigheden, maar ook met studievaardigheden en het combineren van werken, studeren en de thuissituatie.9
Voor mensen zonder geldig verblijfsdocument is het nog veel lastiger om een redelijk inkomen te verwerven. In 2002 heb ik de aard en omvang van gemeentelijke voorzieningen voor uitgeprocedeerde asielzoekers geïnventariseerd.10 En in 2004 heb ik onderzocht in hoeverre gemeenten zicht hadden op ongedocumenteerden en welke problematiek hiermee samenhing.11 Veel van de destijds genoemde zorgen zijn nog actueel, zoals de beperkte toegang tot gezondheidszorg.12
Tot slot, als teamleider in een noodopvang-locatie heb ik in 2015 ervaren hoe, ondanks initiële weerstand in de wijk, een goede samenwerking met buurtbewoners, lokale organisaties, vrijwilligers en de gemeente kan leiden tot een acceptabele vorm van opvang. Recentelijk was ik betrokken bij de evaluatie van de Regionale Opvanglocatie (ROL) in Zwolle. Ook daar is sprake van nauwe betrokkenheid van de buurtbewoners en de gemeenten.
Publicaties
Bulsink, D., C. van Egten, F. Acherrat (2024) Vrouwenacademie De Mussen. Evaluatie. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut
Egten, C. van, F. Acherrat, E. Rook, M. Stavenuiter (2024) Handreiking Meer kansen voor (niet-)uitkeringsgerechtigde vrouwen. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut
Egten, C. van, K. van Bemmel, M. de Gruijter & A. Hoogenbosch (2024) Opschaling van passende zorg voor vluchtelingen. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut
Egten, C. van, S. Kraus & M. Delis (2014). We willen gewoon meedoen. Arbeidsparticipatie van gezinsmigrantes. Amsterdam: Atria
Van’t Hoog, M., Van Egten, C., Dotinga, A., De Hoog, S. & Vos, M. (2011) Mentorprojecten en migrantenjeugd. Effecten en werkzame factoren. Den Haag: E-Quality
Egten, C. van, B. Duesmann, D. van Straten (2010) Diversiteit in de oudercommissies van de kinderopvang. Onderzoek. Den Haag: E-Quality, Grontmij
Egten, C. van, E. B. Zembib (2009) Een leven lang leren, ook voor moeders. In: J. van der Zwaard , J. Janssen, S. Keuzekamp, F. Outmany (2009) Dwarse vrouwen. Verbindingen en verbeeldingskracht.
Egten, C. van, H. Harthoorn, S. de Hoog (2009) Kracht van diversiteit. Omgaan met een diverse studentenpopulatie. Hogeschool INHolland, School of social work Zuid. Den Haag: E-Quality.
Egten, C. van, Hoog, S. de (2009) Misschien had ik wel hoger gekund. Schoolloopbanen van meisjes uit etnische minderheidsgroepen. Den Haag: E-Quality
Egten, C. van, F. Kaspers, R.R. van der Meijden (2006) De lokale integratie agenda. Den Haag: SGBO
Kaspers, F. & C. van Egten (2006) Plan van aanpak discriminatie, gemeente Uithoorn. Den Haag: SGBO
Egten, C. van, F. Kaspers, T. Berg- de Clerq (2005) Kernbeleid integratie. Handreiking voor gemeenten. Den Haag: SGBO
Egten, C. van, et.al. (2004) Illegalen in beeld? een inventarisatie in gemeenten. Den Haag: SGBO
Groenendijk, J.J, C. van Egten (2003) Betere kansen voor Marokkaanse jongens? Evaluatie van het Utrechtse jeugd- en veiligheidsproject Forza. Den Haag: SGBO
Egten, C. van (2002) Gemeentelijke voorzieningen voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Den Haag: SGBO
